Poznaliśmy pierwsze imię majańskiego matematyka-astronoma. Uczony żył 1300 lat temu

24 lipca 2026, 10:15

W 2010 roku, podczas wykopalisk w gwatemalskim Xultun, archeolodzy natrafili na niepozorną kamienną komorę. Jej ściany pokrywały malowidła przedstawiające dostojników z tytułem taaj („obsydian"), a wśród nich władcę Xultun, Yax We'n Chan K'inicha. Prawdziwa sensacja była ukryta nie w wizerunkach, lecz w gęstwinie drobnego pisma naniesionego później na te same ściany. To ponad pięćdziesiąt „mikrotekstów" zawierających obliczenia dotyczące kalendarza i astronomii. Autorzy badań, Franco D. Rossi z Massachusetts Institute of Technology, David Stuart z University of Texas at Austin i Heather Hurst ze Skidmore College, poinformowali na łamach Antiquity, że wśród tekstów znaleźli coś wyjątkowego – imię matematyka.



Starsi lepiej zabezpieczeni

1 czerwca 2012, 17:34

Większość osób skłania się do opinii, że ludzie starsi gorzej radzą sobie z komputerami niż młodsi. Tymczasem największa dotychczas analiza haseł wykazała, że osoby starsze potrafią lepiej zabezpieczyć się w internecie niż osoby młodsze.


Nadkrytyczny silnik diesla

11 sierpnia 2009, 11:24

Amerykańscy specjaliści opracowali nowy sposób wtrysku paliwa dla silników diesla. Dzięki niemu ogólna sprawność silnika wzrasta o 10%, a emisja zanieczyszczeń zmniejsza się o 80 procent.


Słodkie gorszego zdrowia psychicznego początki

28 lipca 2017, 05:33

Mężczyzn z wysokim spożyciem cukrów cechuje podwyższone ryzyko wystąpienia po 5 latach częstych chorób psychicznych, takich jak zaburzenia lękowe czy depresja. Porównań dokonywano do grupy z niskim spożyciem cukrów. Co ważne, korelacja była niezależna od innych czynników, w tym diety czy cech socjodemograficznych.


7000 lat tradycji mleczarskiej na Saharze

21 czerwca 2012, 10:54

Zdobyto pierwszy jednoznaczny dowód na to, że ludność zamieszkująca przed 7000 laty Saharę pozyskiwała mleko od hodowanego przez siebie bydła.


Planeta, która nie powinna istnieć

27 sierpnia 2009, 16:01

Astronomowie pracujący zatrudnieni przy projekcie WASP (Wide Angle Search for Planets) dokonali drugiego w ostatnim czasie odkrycia niezwykłej planety. "Gorący Jowisz", czyli gazowy gigant nazwany Wasp-18b, okrąża gwiazdę Wasp-18 znajdującą się w odległości około 330 lat świetlnych od Ziemi. Obiekt wielkości Jowisza charakteryzuje się masą 10-krotnie większą od tej planety. Najdziwniejsza jest jednak jej orbita.


Neonikotynoidy zwiększają ryzyko wyginięcia populacji trzmieli

17 sierpnia 2017, 10:44

Neonikotynoid tiametoksam sprawia, że królowe trzmieli aż o 1/4 rzadziej zakładają nowe kolonie.


Niemcy lubią papier

11 lipca 2012, 12:09

Mieszkańcy USA i Wielkiej Brytanii zapoznają się z najnowszymi informacjami przede wszystkim za pośrednictwem internetu, a Niemcy wciąż wolą papierowe gazety. Takie wnioski wypływają z badań prowadzonych w Niemczech, Wielkiej Brytanii, USA, Danii i Francji przez University of Oxford.


Ostrzegawczy zapach śmierci

14 września 2009, 13:55

Ciała martwych zwierząt – tak owadów, jak i skorupiaków - wydzielają identyczny zapach śmierci. Stanowi on mieszankę dwóch kwasów tłuszczowych. Sygnał ten pojawił się w toku ewolucji w zamierzchłej przeszłości, bo już jakieś 400 mln lat temu, by zwiększyć skuteczność unikania miejsc, gdzie grasuje choroba bądź drapieżniki (Evolutionary Biology).


Ewoluujemy, ale bardzo powoli

6 września 2017, 10:34

Średnia wieku ludzi w krajach rozwiniętych znacznie przekracza wiek reprodukcyjny, co skłoniło niektórych do wysunięcia hipotezy, że przestaliśmy ewoluować, gdyż osłabieniu uległy mechanizmy naturalnej selekcji. Jednak badania przeprowadzone na genomach 200 000 osób w Wielkiej Brytanii dowodzą, że nadal ewoluujemy, ale bardzo powoli.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy